26 maart, 2026

Proeftuin in Twente zet in op slimmer watergebruik bij toenemende waterschaarste

Proeftuin ‘Blusplan B’ laat zien hoe veiligheid en klimaatadaptatie samenkomen

In Twente is een proef gestart om te onderzoeken hoe we water slimmer en duurzamer kunnen gebruiken. De regio heeft steeds vaker last van droogte en te weinig water. In het project Blusplan B werken De Twentse Golf, De WaterBank, Waterschap Vechtstromen en de Veiligheidsregio Twente samen. Zij zoeken naar manieren om water efficiënter te gebruiken en water opnieuw te kunnen inzetten. De proeftuin richt zich op een belangrijk probleem: we moeten slimmer omgaan met water in sectoren waar water hard nodig is, zoals bij de brandweer.

Watertekort vraagt om nieuwe oplossingen

Ook in Overijssel en vooral in Twente zijn er steeds vaker droge periodes. Door klimaatverandering is er steeds minder water beschikbaar. Tegelijkertijd blijft water nodig voor de veiligheid, bijvoorbeeld om branden te blussen en om goede oefeningen te kunnen doen.

Met Blusplan B onderzoeken de samenwerkende organisaties hoe zij minder drinkwater kunnen gebruiken. Ze kijken ook hoe water opnieuw kan worden gebruikt en welke andere waterbronnen kunnen worden ingezet. Zo helpen zij mee aan een betere waterbalans in de regio.

Inzicht als basis voor vernieuwing

In de eerste fase heeft Wageningen University & Research (LeAF) onderzocht hoeveel water wordt gebruikt op de Twente Safety Campus (TSC) en door Brandweer Twente. Beide onderdeel van Veiligheidsregio Twente. Uit de waterscan op de TSC blijkt dat het drinkwater vooral nodig is voor noodzakelijke brandbestrijdingsoefeningen. Het gaat om circa 15.600 m³ drinkwater per jaar (staat gelijk aan ongeveer 25 standaard 25-meter zwembaden). Dat is een logisch gevolg van het type werk dat we daar doen: realistisch oefenen vraagt nu eenmaal water. We zien mogelijkheden om hier slimmer mee om te gaan en iedere druppel telt.

Zo kan mogelijk ongeveer 40 procent van het water worden hergebruikt. Hiervoor zijn opslag en eenvoudige zuivering nodig. Meerdere technische opties zijn mogelijk.

Brandweer: belangrijk watergebruik en kansen om te verduurzamen

Het watergebruik van Brandweer Twente is onderzocht. Dit gebruik hangt nauw samen met hun taken: het bestrijden van incidenten en het opleiden van brandweermensen. De brandweer gebruikt verschillende soorten water, zoals drinkwater en oppervlaktewater uit sloten en kanalen. Alleen het drinkwatergebruik is meegenomen in het onderzoek; het gebruik van oppervlaktewater niet.

Uit de analyse blijkt dat er mogelijkheden zijn om duurzamer met water om te gaan. Bijvoorbeeld door aanpassingen op kazernes of door regenwater terug te laten zakken in de bodem.

Van proeftuin naar aanpak die op meer plekken kan worden gebruikt

De komende tijd onderzoeken de organisaties samen of de uitkomsten van het onderzoek genoeg redenen geven om vervolgstappen te zetten en welke stappen dat dan zijn. Met Blusplan B laten de partijen zien hoe klimaatverandering, waterbeheer en veiligheid elkaar raken. Ze maken duidelijk dat samenwerken en vernieuwen daarbij heel belangrijk zijn.

Anne Rietberg, Coöperatie De WaterBank:
“Onze rol is het verbinden van partijen en het mogelijk maken van concrete wateroplossingen. Deze proeftuin laat zien dat restwater geen eindpunt is, maar een waardevolle grondstof. Door samen te werken maken we circulair watergebruik praktisch uitvoerbaar.”