Water voor waterstof: samen werken aan slimme waterkeuzes

We weten dat Nederland in toenemende mate te maken krijgt met warme én droge periodes met als gevolg watertekorten. Deze tekorten bedreigen zoetwatervoorziening én economische ontwikkeling. Om Nederland ook in 2050 weerbaar te houden tegen droogte en zoetwatertekort, moeten we scherpere keuzes maken welk water van welke kwaliteit ingezet kan worden voor welke activiteiten. Energie- en watertransities zijn noodzakelijk; water is cruciaal voor de productie van duurzame energie, terwijl de energiesector weer veel water verbruikt.

Samenwerken voor de toekomst

De productie van groene waterstof wordt vaak genoemd als een van de pijlers onder de energietransitie. Minder zichtbaar, maar minstens zo belangrijk, is de rol van water daarin. In Nederland neemt de druk op zoetwaterbronnen toe door droogte en groeiende vraag. Juist daarom is het project Water voor Waterstofproductie (W4H2) gestart: een initiatief waarin water-, energie- en industriepartijen samenwerken aan toekomstbestendige oplossingen. Ook De WaterBank levert hierin een actieve bijdrage.

Snijvlak van wetenschap, bedrijfsleven en samenleving

Binnen W4H2 werken uiteenlopende partijen samen, variërend van kennisinstituten en drinkwaterbedrijven tot waterstofinitiatieven en overheden. KWR neemt de rol van trekker op zich en werkt samen met onder andere PWN, Waterbedrijf Groningen, Evides Industriewater, de Unie van Waterschappen en organisaties uit de waterstofsector zoals Hysolar en H2Hub Twente. Daarnaast zijn ook landelijke partijen zoals TKI Watertechnologie, RVO en brancheorganisaties betrokken. In dit brede netwerk neemt De WaterBank deel aan de klankbordgroep, waarin kennis wordt gedeeld en keuzes worden getoetst aan de praktijk

Op zoek naar alternatieve waterbronnen

De kern van het project draait om een duidelijke vraag: hoe kan op een slimme manier worden voorzien in de waterbehoefte voor de productie van groene waterstof? Voor die productie is namelijk niet alleen water nodig voor elektrolyse, maar ook voor koeling. Tegelijkertijd staat de beschikbaarheid van zoetwater onder druk. Daarom richt W4H2 zich op het verkennen van alternatieve waterbronnen, zoals regenwater, gezuiverd afvalwater (effluent) en brak water. Door bestaande kennis te bundelen, casestudies uit te werken en een praktisch afwegingskader te ontwikkelen, helpt het project initiatiefnemers om betere en duurzamere keuzes te maken.

Lokale projecten in het binnenland

De activiteiten vinden plaats verspreid over Nederland, met een nadruk op lokale projecten in het binnenland. Juist daar is geen directe toegang tot zeewater, waardoor alternatieven extra belangrijk zijn. Concrete voorbeelden zijn de H2Hub Twente in Almelo en de waterstofketen van Hysolar in Nieuwegein. In deze casestudies wordt onderzocht welke waterbronnen het meest geschikt zijn en onder welke voorwaarden. Daarbij wordt gekeken naar technische haalbaarheid, beschikbaarheid van water, duurzaamheid en de inpassing in het regionale watersysteem.

Kennis- en matchmakingevent

Het project ging begin 2026 van start en heeft een looptijd van ongeveer twee jaar. Al in de eerste fase worden resultaten verwacht, zoals een inventarisatie van beschikbare kennis en een analyse van kansen en randvoorwaarden. Deze fase wordt afgesloten met een kennis- en matchmakingevent waarin partijen uit verschillende sectoren samenkomen. In de daaropvolgende periode worden de casestudies verder uitgewerkt en wordt een praktisch afwegingskader ontwikkeld dat initiatiefnemers direct kunnen toepassen. De volledige doorlooptijd van het project loopt tot en met 2027.

Concrete handvatten

De noodzaak van dit project is groot. Zonder slimme keuzes kan water een beperkende factor worden voor economische ontwikkeling en de energietransitie. Bovendien is in de drinkwatersector duidelijk afgesproken dat drinkwater zo min mogelijk moet worden ingezet voor industriële toepassingen zoals waterstofproductie. Dat betekent dat bedrijven moeten zoeken naar alternatieven — en juist daar biedt W4H2 concrete handvatten voor. En met hulp van Water in de Circulaire Economie (WiCE) onderzoeksprogramma van de drinkwatersector als primaire financier kunnen mooie stappen gezet worden. Het draait om constructief samenwerken aan alternatieve, duurzame oplossingen voor de watervoorziening.

Link met De WaterBank

De WaterBank richt zich op het koppelen van vraag en aanbod van water en stimuleert hergebruik van beschikbare waterstromen. Dat sluit naadloos aan op de opgave binnen W4H2: het vinden en benutten van alternatieve waterbronnen buiten het traditionele drinkwatersysteem. Door deelname aan de klankbordgroep draagt De WaterBank bij aan kennisuitwisseling en helpt het om inzichten uit het project te vertalen naar praktische toepassingen in de markt.
Door samenwerking en kennisdeling ontstaat een toekomst waarin water slimmer wordt ingezet en nieuwe toepassingen, zoals groene waterstof, duurzaam kunnen groeien. In die ontwikkeling vormt De WaterBank een cruciale schakel: een plek waar waterstromen en partijen samenkomen en waar oplossingen ontstaan die zowel ecologisch als economisch waardevol zijn.