Van restwater naar resultaat: 300.000 m³ drinkwaterbesparing dankzij slimme samenwerking

 

 

Circulair denken loont: forse drinkwaterbesparing op Chemie Park Delfzijl

We zetten de kraan open en het water stroomt er direct uit. We vinden het vanzelfsprekend. Maar wat als er nu eens geen water meer komt uit de kraan? Dan lopen we ineens spaak, op allerlei fronten. Van consument tot aan agrariërs en van evenement tot aan bedrijfsleven…
De WaterBank heeft de missie om partijen te helpen restwater te benutten. Restwater is water dat in de huidige situatie wordt afgevoerd, maar prima te benutten is. Dit kan ook regenwater zijn. We doen dit met en voor leden. Kennisdeling neemt een belangrijke plek in bij De WaterBank. En dus gaan we in gesprek met onze leden en niet-leden met aansprekende voorbeelden. We maken hierover een reeks. Deze keer gaan we in gesprek met Klaas Bosker, Operations Manager van Nobian Utilities & Facilities en Jasper de Haan, procestechnoloog van Teijin Aramid, beiden werkzaam op Chemie Park Delfzijl.

Daling van 80%

Sinds het begin van dit jaar maakt chemiebedrijf Teijin Aramid voor haar koelsystemen gebruik van een nieuwe, alternatieve waterbron. Hierdoor daalt het drinkwaterverbruik jaarlijks met maar liefs 80 procent. Dit is een besparing van ruim 300.000 m³ en staat gelijk aan het jaarlijkse drinkwaterverbruik van ongeveer 3.000 huishoudens.

Circulair

Welke alternatieve bron hebben ze gevonden? Het gaat om industriewater afkomstig uit het indampproces van de zoutproductie van Nobian. Deze reststroom zet Teijin Aramid nu in binnen het koelproces. Samen met collega’s van innovatiepartner Veolia en Nobian werkte Jasper aan het realiseren van deze circulaire wateroplossing. Dit leidde niet alleen tot een forse drinkwaterbesparing, maar ook tot een extra vermindering van 10 procent in het totale waterverbruik van het bedrijf.

Ketendenken

Ketenpartners Nobian en Teijin Aramid sloegen de handen ineen na het onder de loep nemen van het waterverbruik op het chemiepark. Klaas: “We willen onze keten versterken en ook het hoogwaardige industriewater, dat we nu deels lozen, inzetten bij bedrijven op het Chemie Park Delfzijl.” Zo kon Teijin Aramid het industriewater afnemen en realiseerde het bedrijf een forse drinkwaterbesparing in deze tijden van toenemende waterschaarste.

Verantwoordelijkheid

De bedrijven op het Chemie Park Delfzijl zijn onderling sterk verbonden via een keten van fabrieken die nauw samenwerken. Zij zijn gewend om over de grenzen van hun eigen processen heen te kijken; het product van het ene bedrijf is de grondstof voor de volgende. Klaas: “Zo is een ketenverantwoordelijkheid ontstaan, waarbij samenwerking de normaalste zaak van de wereld is. Het vervangen van drinkwater door industriewater past in die ketengedachte. En in deze tijden van droogte kunnen we bovendien een steentje bijdragen!”

Tijden veranderen

Voor de winning van zout, de basis van Nobian, is veel oppervlaktewater nodig. Klaas: “Als Nobian geloven we dat groene chemie mogelijk is door bewust te kiezen voor duurzamere oplossingen en samen groener te groeien. Vanuit onze ambitie om een van de meest duurzame industriële bedrijven in Europa te worden, kijken we kritisch naar ons gebruik van natuurlijke hulpbronnen en hergebruik van reststromen.”

Vruchten afwerpen

Om het drinkwaterverbruik te verminderen, onderzocht Teijin Aramid de mogelijkheden voor het gebruik van alternatieve waterbronnen. Het idee om industriewater in te zetten in plaats van drinkwater leidde tot een scanstudie, veel gesprekken en uiteindelijk tot een langdurig traject met meerdere partijen. Het project bestond uit drie onderdelen:

1. de aanleg van een industriewaterleiding
2. het aanpassen van de drinkwatertoevoer naar het koelwaterbassin en
3. de installatie van een nieuwe geautomatiseerde koelwaterbehandelingsunit die de waterkwaliteit continu bewaakt en bijstuurt.

Veolia heeft de koelwaterbehandeling afgestemd op de nieuwe waterkwaliteit van het industriewater uit de zoutproductie, zodat het koelsysteem betrouwbaar en efficiënt kan blijven functioneren. Na een succesvolle testfase is het volledige systeem sinds januari 2026 in werking.

Doorlooptijd

Teijin Aramid heeft in Delfzijl twee koelwatersystemen. Jasper nam eerst het kleine systeem onder handen en gebruikte de opgedane kennis voor het grote koelwatersysteem. “Teijin Aramid, Veolia en Nobian voerden eerst verkennende gesprekken, waarna de plannen werden uitgewerkt. Door gewijzigde wetgeving moesten we het ontwerp en de businesscase aanpassen. Vervolgens ging de engineering van start en volgden de bouw van de behandelunit voor koelwater, de aanleg van onder- en bovengronds leidingwerk, het aansluiten en uiteindelijk, eind 2025, de opstart van de nieuwe koelwaterbehandeling. In januari van dit jaar voerden we de laatste tests uit en startten we de volledig nieuwe installatie op.”

Optimalisatie

Wat zijn de resultaten na het eerste half jaar? Jasper: “Tot nu hebben we 165.000 m3 minder drinkwater gebruikt. Dit is vergelijkbaar met 66 olympische zwembaden. We zijn dus nog niet klaar. We zijn nu aan het optimaliseren en proberen nog minder water te spuien. Doordat het industriewater van Nobian bijna vrij is van mineralen hebben we onze spui al sterk weten te verminderen. We zijn nu op zoek naar een optimale balans tussen een zo klein mogelijke spui en de juiste kwaliteit koelwater om het systeem betrouwbaar, efficiënt en veilig te kunnen laten draaien. Bij voorkeur is deze optimalisatie aan het einde van het jaar rond.”

Drinkwaterbesparing

“Drinkwater is van oudsher vrij toegankelijk en heeft een lage kostprijs voor bedrijven”, zegt Klaas. “Het is wellicht niet het eerste waar bedrijven naar kijken om te investeren of om installaties te verbeteren, maar de urgentie voor drinkwaterbesparing neemt alleen maar toe. Hergebruik van industriewater van Nobian en de circulaire wateroplossing van Teijin Aramid sluiten niet alleen aan bij de reductieopgave van Waterbedrijf Groningen. De oplossing ligt ook in lijn met het twee jaar geleden vastgestelde Nationale Plan van Aanpak Drinkwaterbesparing waarin staat dat grootgebruikers van drinkwater hun verbruik uiterlijk in 2035 met 20% moeten reduceren.”

“Het is wellicht niet het eerste waar bedrijven naar kijken om te investeren of om installaties te verbeteren, maar de urgentie voor drinkwaterbesparing neemt alleen maar toe.”

Van business naar value case

De tip is ook om niet alleen te kijken naar een situatie via een business case, maar ook met de ogen vanuit een waardeketen. “Het drinkwaterbesparingsproject is een duidelijke win-winsituatie. We versterken de keten, doordat Teijin Aramid het industriewater, dat wij normaal deels lozen, kan benutten”, zegt Klaas. “En we behalen hiermee een aanzienlijke drinkwaterbesparing en werken zo samen aan verduurzaming.”
Nobian is met andere geïnteresseerden in gesprek over de mogelijkheden aldaar. Bij het Chemie Park Delfzijl zijn namelijk meerdere fabrieken die drinkwater gebruiken en koeltechnieken hebben. Teijin Aramid is ook bereid om desgewenst de lessons learned met de andere bedrijven te delen.

Adviezen

Op de vraag of de heren nog tips hebben voor bedrijven elders in ons land waar te beginnen bij drinkwaterbesparing geeft Klaas aan: “Breng goed in kaart voor welke processen je drinkwater gebruikt. En kijk of er andere bedrijven in de nabije omgeving zijn die wellicht industrie- of restwater beschikbaar hebben.”

Integraal denken

Jasper vertelt dat ze het project liever nóg eerder hadden gerealiseerd: “Kun je nagaan hoeveel hadden we dan al kunnen realiseren! Houd er rekening mee dat het vaak gaat om langdurige projecten, zeker als je een vergunningswijziging moet doen. En personele wijzigingen, bijvoorbeeld van projectleiders, kunnen het proces vertragen. Kennis en continuïteit is erg belangrijk.” Klaas vult verder nog aan: “Het zou helpen als overheden actiever meedenken over hoe processen binnen de geldende wet- en regelgeving kunnen worden versneld. Dat vraagt om een integrale aanpak, waarbij alle betrokken partijen vanuit een gezamenlijk langetermijndoel samenwerken.”

Veel reacties

Het project is een mooi voorbeeld van hoe bedrijven werken aan duurzaamheid en in tijden van waterschaarste een steentje kunnen bijdragen. Ze hebben dan ook veel reacties ontvangen en hopen op een olievlek verspreiding. Klaas: ”We hopen dat dit voorbeeld anderen inspireert om kritisch naar bestaande processen te kijken. Fabrieken zijn ooit gebouwd op basis van de inzichten en mogelijkheden van toen, maar de wereld verandert. Juist door bestaande werkwijzen opnieuw onder de loep te nemen, ontstaan nieuwe kansen. En vaak blijkt de oplossing dichterbij dan gedacht.”

Restwater als noodzakelijke bron

Restwater is geen afval. Het is een waardevolle bron die opnieuw gebruikt kan worden. Maar dat gebeurt nog te weinig. Bedrijven en organisaties lopen vaak vast op technische, juridische of financiële vragen. Daarom is samenwerking nodig om vraag en aanbod van water bij elkaar te brengen. De WaterBank brengt partijen samen en helpt om van een idee een echte waterdeal te maken. Van waterscan tot waterdeal nemen wij drempels weg en maken we hergebruik van water mogelijk. Zo zorgen we samen voor minder gebruik van drinkwater en maken we Nederland beter voorbereid op droogte en waterschaarste.

Maak van restwater ook een kans. Laat zien wat uw organisatie te bieden of nodig heeft en ontdek hoe de WaterBank u helpt om van idee naar waterdeal te gaan. Samen realiseren we een tweede kraan voor elk bedrijf in Nederland.

Meer weten? Neem dan contact op met een van onze watermakelaars via dewaterbank.nl/contact

Hoe werkt het?
Zout- en chemicaliënproducent Nobian in Delfzijl onttrekt jaarlijks tien miljoen m3 oppervlaktewater uit het A.G. Wildervanckkanaal, in de buurt van Veendam. Het bedrijf injecteert het water onder druk via boorputten in ondergrondse zoutcavernes om het zout op te lossen, waardoor pekel (zout water) ontstaat. De pekel wordt vervolgens teruggepompt naar de oppervlakte en naar de fabriek getransporteerd. Een groot deel van het water blijft achter in de zoutholtes die bij de zoutwinning ontstaan. Vervolgens dampen operators met vacuümzouttechnologie de pekel in en hierbij ontstaat industriewater. Het water bevat vrijwel geen zouten en mineralen. Het is daarom als processtroom een heel goed alternatief voor diverse installaties waar nu drinkwater wordt gebruikt. Nobian Delfzijl produceert jaarlijks vier miljoen m3 industriewater. Hiervan gebruikt het bedrijf zelf drie miljoen m3 in de eigen processen en voor klanten. Inzet is om de resterende één miljoen m³ water een toepassing te geven bij fabrieken.